Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα drones έχει θεσπιστεί από τον EASA (European Union Aviation Safety Agency) και εφαρμόζεται ενιαία σε όλα τα κράτη-μέλη. Το πλαίσιο αυτό βασίζεται στο επίπεδο κινδύνου της πτήσης και όχι απλώς στο βάρος ή τον τύπο του drone.
Η φιλοσοφία του κανονιστικού πλαισίου EASA
Ο EASA κατηγοριοποιεί τις πτήσεις σε:
- Ανοιχτή (Open)
- Ειδική (Specific)
- Πιστοποιημένη (Certified)
Οι δύο πρώτες αφορούν το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιωτών και επαγγελματιών χειριστών, καθώς η τρίτη δεν είχε ενεργοποιηθεί ακόμα
Α. Ανοιχτή Κατηγορία (Open Category)
Η Ανοιχτή Κατηγορία αφορά πτήσεις χαμηλού ρίσκου, χωρίς ανάγκη προηγούμενης επιχειρησιακής άδειας, εφόσον τηρούνται συγκεκριμένοι περιορισμοί, με εξυπηρετεί για :
- Ερασιτεχνική χρήση
- Βασικές επαγγελματικές πτήσεις
- Λήψεις και αποστολές χαμηλής πολυπλοκότητας
- Πτήσεις μακριά από συγκεντρώσεις ανθρώπων
Η απόκτηση της Ανοιχτής Κατηγορίας είναι η πιο απλή διαδικασία στο πλαίσιο του EASA και περιλαμβάνει:
- Εγγραφή ως χειριστής (Operator Registration)
Ο ενδιαφερόμενος εγγράφεται στην Εθνική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας του κράτους του ως χειριστής ΣμηΕΑ και λαμβάνει μοναδικό αριθμό εγγραφής (Operator ID).
- Θεωρητική εκπαίδευση
Απαιτείται βασική θεωρητική από σχολή για γνώση που καλύπτει:
- κανόνες εναέριας κυκλοφορίας
- ασφάλεια πτήσεων
- περιορισμούς εναέριου χώρου
- προστασία προσωπικών δεδομένων
- ανθρώπινος παράγοντας
- GPDR
- Aσφαλίσει
- Προστασία από έκνομες ενέργειες
- Γενικές Γνώσεις στα Drone
- Εναέρια Κυκλοφορία
- Μετεωρολογία
- Απόδοση Πτήσεων
- Θεωρητικές εξετάσεις
Ο χειριστής εξετάζεται επιτυχώς:
- A1/A3 για βασικές πτήσεις
- A2 για πτήσεις πιο κοντά σε ανθρώπους, μέσω Proctor Exam ή με φυσική παρουσία στον χώρο της σχολής
- Δήλωση συμμόρφωσης
Ο χειριστής δηλώνει ότι γνωρίζει και τηρεί τους περιορισμούς της Ανοιχτής Κατηγορίας.
Β. Ειδική Κατηγορία (Specific Category)
Η Ειδική Κατηγορία αφορά πτήσεις μεσαίου έως αυξημένου ρίσκου, που δεν επιτρέπονται στην Ανοιχτή Κατηγορία
& την χρειάζομαι συνήθως σε:
- Πτήσεις σε αστικό περιβάλλον
- Πτήσεις κοντά ή πάνω από ανθρώπους
- Πτήσεις εκτός οπτικής επαφής (BVLOS)
- Επαγγελματικές επιχειρήσεις αυξημένων απαιτήσεων
Αρκεί ΜΙΑ αρνητική απάντηση στους βασικούς περιορισμούς της Ανοιχτής Κατηγορίας για να μεταφερθείς αυτόματα στην Ειδική Κατηγορία.
Η Ανοιχτή Κατηγορία βασίζεται στη συμμόρφωση με συγκεκριμένα όρια.
Η Ειδική Κατηγορία βασίζεται στη διαχείριση ρίσκου, όχι στους απόλυτους περιορισμούς.
Με Μια Γρήγορη ερμηνεία :
- ✔️ Απλή πτήση, χαμηλό ρίσκο → Ανοιχτή
- ❌ Αστικό περιβάλλον, άνθρωποι, BVLOS → Ειδική
- ❌ Υπέρβαση έστω και ενός ορίου → Ειδική
Πώς αποκτώ την Ειδική Κατηγορία
Η διαδικασία απόκτησης της Ειδικής Κατηγορίας είναι πιο σύνθετη και απαιτητική, καθώς εστιάζει στην ανάλυση και τη διαχείριση του ρίσκου.
- Επιλογή τρόπου έγκρισης πτήσεων
Υπάρχουν δύο βασικές διαδρομές:
- Standard Scenarios (STS)
Προκαθορισμένα επιχειρησιακά σενάρια του EASA, με συγκεκριμένους όρους και τεχνικές απαιτήσεις. - SORA (Specific Operations Risk Assessment)
Αναλυτική εκτίμηση ρίσκου προσαρμοσμένη στο εκάστοτε επιχειρησιακό σενάριο.
- Θεωρητική και πτητική εκπαίδευση
Ο χειριστής οφείλει να ολοκληρώσει:
- προχωρημένη θεωρητική εκπαίδευση σε live μαθήματα, on-line
- πτητική εκπαίδευση σε επιχειρησιακά σενάρια:
- Προετοιμασία αποστολής (Pre-flight planning)
- Εκτέλεση πτήσεων με επιχειρησιακούς περιορισμούς
- Πτήσεις σε περιβάλλον αυξημένου ρίσκου
- Εκπαίδευση σε διαδικασίες έκτακτης ανάγκης
- Διαχείριση έκτακτων καταστάσεων (Emergency procedures)
- Εφαρμογή STS ή SORA στην πράξη
- Αξιολόγηση χειριστή
Η Είναι εκπαίδευση με λογική αεροπορικής επιχείρησης.
- Αξιολόγηση και πιστοποίηση χειριστή
Η αρμόδια Αρχή ή εγκεκριμένος φορέας:
- αξιολογεί τις γνώσεις
- εξετάζει την πτητική ικανότητα
- επιβεβαιώνει τη συμμόρφωση με το εγκεκριμένο σενάριο
- Έγκριση επιχειρησιακής άδειας
Η άδεια εκδίδεται από την Εθνική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας & τον EASA και αφορά:
- συγκεκριμένο τύπο πτήσεων
- συγκεκριμένες συνθήκες και περιορισμούς
Ποια κατηγορία είναι κατάλληλη για μένα;
- Ανοιχτή Κατηγορία: για απλές, περιορισμένες και χαμηλού ρίσκου πτήσεις
- Ειδική Κατηγορία: για επαγγελματική δραστηριότητα, αστικό περιβάλλον και σύνθετες επιχειρήσεις
Στην πράξη, η Ειδική Κατηγορία αποτελεί εξέλιξη της Ανοιχτής, όχι αντικατάστασή της.
Η Ειδική Κατηγορία βασίζεται στη λογική:
«Σου επιτρέπω να πετάξεις επειδή μπορείς να αποδείξεις ότι ελέγχεις το ρίσκο»
Πού μπορώ να πιστοποιηθώ;
Η πιστοποίηση πραγματοποιείται μέσω:
- Εθνικών Αρχών Πολιτικής Αεροπορίας
- Εγκεκριμένων εξεταστικών και εκπαιδευτικών φορέων, υπό κρατική εποπτεία
Τα πιστοποιητικά χειριστή που εκδίδονται σύμφωνα με τον EASA ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η σωστή κατανόηση των κατηγοριών drone και των διαδικασιών πιστοποίησης είναι απαραίτητη για κάθε χειριστή.
Η νομοθεσία του EASA προσφέρει ξεκάθαρες διαδρομές για νόμιμη, ασφαλή και επαγγελματική δραστηριότητα, ανάλογα με το επίπεδο ρίσκου και τις επιχειρησιακές ανάγκες.
