Η κατηγορία drone είναι ένα από τα βασικά στοιχεία που πρέπει να γνωρίζει κάθε χειριστής, καθώς το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο καθορίζει διαφορετικές απαιτήσεις ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου, τα χαρακτηριστικά του drone και τον τρόπο χρήσης του.
Η φιλοσοφία του κανονιστικού πλαισίου EASA
Ο EASA κατηγοριοποιεί τις πτήσεις σε:
- Ανοιχτή (Open)
- Ειδική (Specific)
- Πιστοποιημένη (Certified)
Οι δύο πρώτες αφορούν το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιωτών και επαγγελματιών χειριστών, καθώς η τρίτη δεν είχε ενεργοποιηθεί ακόμα
Α. Ανοιχτή Κατηγορία Drone (Open Category)
Η Ανοιχτή Κατηγορία αφορά πτήσεις χαμηλού ρίσκου, χωρίς ανάγκη προηγούμενης επιχειρησιακής άδειας, εφόσον τηρούνται συγκεκριμένοι περιορισμοί, εξυπηρετεί για :
- Ερασιτεχνική χρήση
- Βασικές επαγγελματικές πτήσεις
- Λήψεις και αποστολές χαμηλής πολυπλοκότητας
- Πτήσεις μακριά από συγκεντρώσεις ανθρώπων
Η απόκτηση της Ανοιχτής Κατηγορίας είναι η πιο απλή διαδικασία στο πλαίσιο του EASA και περιλαμβάνει:
- Εγγραφή ως χειριστής (Operator Registration)
Ο ενδιαφερόμενος εγγράφεται στην Εθνική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας του κράτους του ως χειριστής ΣμηΕΑ και λαμβάνει μοναδικό αριθμό εγγραφής (Operator ID).
- Θεωρητική εκπαίδευση
Απαιτείται βασική θεωρητική από σχολή για γνώση που καλύπτει:
- κανόνες εναέριας κυκλοφορίας
- ασφάλεια πτήσεων
- περιορισμούς εναέριου χώρου
- προστασία προσωπικών δεδομένων
- ανθρώπινος παράγοντας
- GPDR
- Ασφάλεια
- Προστασία από έκνομες ενέργειες
- Γενικές Γνώσεις στα Drone
- Εναέρια Κυκλοφορία
- Μετεωρολογία Απόδοση Πτήσεων
- Θεωρητικές εξετάσεις
Ο χειριστής εξετάζεται επιτυχώς:
- A1/A3 για βασικές πτήσεις
- A2 για πτήσεις πιο κοντά σε ανθρώπους, μέσω Proctor Exam ή με φυσική παρουσία στον χώρο της σχολής
- Δήλωση συμμόρφωσης
Ο χειριστής δηλώνει ότι γνωρίζει και τηρεί τους περιορισμούς της Ανοιχτής Κατηγορίας.
Β. Ειδική Κατηγορία Drone (Specific Category)
Η Ειδική Κατηγορία αφορά πτήσεις μεσαίου έως αυξημένου ρίσκου, που δεν επιτρέπονται στην Ανοιχτή Κατηγορία & την χρειάζομαι συνήθως σε:
- Πτήσεις σε αστικό περιβάλλον
- Πτήσεις κοντά ή πάνω από ανθρώπους
- Πτήσεις εκτός οπτικής επαφής (BVLOS)
- Επαγγελματικές επιχειρήσεις αυξημένων απαιτήσεων
Αρκεί ΜΙΑ αρνητική απάντηση στους βασικούς περιορισμούς της Ανοιχτής Κατηγορίας για να μεταφερθείς αυτόματα στην Ειδική Κατηγορία.
Η Ανοιχτή Κατηγορία βασίζεται στη συμμόρφωση με συγκεκριμένα όρια.
Η Ειδική Κατηγορία βασίζεται στη διαχείριση ρίσκου, όχι στους απόλυτους περιορισμούς. Με Μια Γρήγορη ερμηνεία :
✔️ Απλή πτήση, χαμηλό ρίσκο → Ανοιχτή
❌ Αστικό περιβάλλον, άνθρωποι, BVLOS → Ειδική
❌ Υπέρβαση έστω και ενός ορίου → Ειδική
Πώς αποκτώ την Ειδική Κατηγορία
Η διαδικασία απόκτησης της Ειδικής Κατηγορίας είναι πιο σύνθετη και απαιτητική, καθώς εστιάζει στην ανάλυση και τη διαχείριση του ρίσκου.
- Επιλογή τρόπου έγκρισης πτήσεων
Υπάρχουν δύο βασικές διαδρομές:
- Standard Scenarios (STS) Προκαθορισμένα επιχειρησιακά σενάρια του EASA, με συγκεκριμένους όρους και τεχνικές απαιτήσεις.
- SORA (Specific Operations Risk Assessment) Αναλυτική εκτίμηση ρίσκου προσαρμοσμένη στο εκάστοτε επιχειρησιακό σενάριο.
- Θεωρητική και πτητική εκπαίδευση
Ο χειριστής οφείλει να ολοκληρώσει:
- προχωρημένη θεωρητική εκπαίδευση σε live μαθήματα,
- Online πτητική εκπαίδευση σε επιχειρησιακά σενάρια:
- Προετοιμασία αποστολής (Pre-flight planning)
- Εκτέλεση πτήσεων με επιχειρησιακούς περιορισμούς
- Πτήσεις σε περιβάλλον αυξημένου ρίσκου
- Εκπαίδευση σε διαδικασίες έκτακτης ανάγκης
- Διαχείριση έκτακτων καταστάσεων (Emergency procedures)
- Εφαρμογή STS ή SORA στην πράξη
- Αξιολόγηση χειριστή
Είναι εκπαίδευση με λογική αεροπορικής επιχείρησης.
- Αξιολόγηση και πιστοποίηση χειριστή
Η αρμόδια Αρχή ή εγκεκριμένος φορέας:
- αξιολογεί τις γνώσεις
- εξετάζει την πτητική ικανότητα
- επιβεβαιώνει τη συμμόρφωση με το εγκεκριμένο σενάριο
- Έγκριση επιχειρησιακής άδειας
Η άδεια εκδίδεται από την Εθνική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας & τον EASA και αφορά:
- συγκεκριμένο τύπο πτήσεων
- συγκεκριμένες συνθήκες και περιορισμούς
Ποια κατηγορία drone είναι κατάλληλη για μένα;
Ανοιχτή Κατηγορία drone: για απλές, περιορισμένες και χαμηλού ρίσκου πτήσεις
Ειδική Κατηγορία drone: για επαγγελματική δραστηριότητα, αστικό περιβάλλον και σύνθετες επιχειρήσεις .
Στην πράξη, η Ειδική Κατηγορία αποτελεί εξέλιξη της Ανοιχτής, όχι αντικατάστασή της.
Η Ειδική Κατηγορία βασίζεται στη λογική:
«Σου επιτρέπω να πετάξεις επειδή μπορείς να αποδείξεις ότι ελέγχεις το ρίσκο»
Πού μπορώ να πιστοποιηθώ;
Η πιστοποίηση πραγματοποιείται μέσω:
- Εθνικών Αρχών Πολιτικής Αεροπορίας
- Εγκεκριμένων εξεταστικών και εκπαιδευτικών φορέων, υπό κρατική εποπτεία
Τα πιστοποιητικά χειριστή που εκδίδονται σύμφωνα με τον EASA ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η σωστή κατανόηση των κατηγοριών drone και των διαδικασιών πιστοποίησης είναι απαραίτητη για κάθε χειριστή.
Η νομοθεσία του EASA προσφέρει ξεκάθαρες διαδρομές για νόμιμη, ασφαλή και επαγγελματική δραστηριότητα, ανάλογα με το επίπεδο ρίσκου και τις επιχειρησιακές ανάγκες.
