Τι άδεια Drone χρειάζομαι; Είναι ένα από τα πρώτα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει όποιος θέλει να πετάξει νόμιμα ένα drone στην Ελλάδα, είτε για ψυχαγωγική είτε για επαγγελματική χρήση. Η απάντηση εξαρτάται από το drone, τον τρόπο πτήσης και την περιοχή όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί η πτήση, καθώς ισχύουν διαφορετικές απαιτήσεις για τον χειριστή και τον εκμεταλλευόμενο UAS.
Μαζί όμως με την αγορά ενός drone έρχεται σχεδόν πάντα η ίδια ερώτηση:
«Τι άδεια Drone χρειάζομαι για να πετάω νόμιμα στην Ελλάδα;»
Η απάντηση εξαρτάται από το drone που χρησιμοποιείς, το σημείο όπου θέλεις να πετάξεις και κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο πρόκειται να πραγματοποιήσεις την πτήση.
Ας τα δούμε απλά και με τη σειρά.
Χρειάζομαι άδεια Drone;
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι πτήσεις με drones διέπονται από κοινό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Για τις περισσότερες συνηθισμένες πτήσεις, ο χειριστής δραστηριοποιείται στην Ανοικτή Κατηγορία (Open Category).
Η Open Category χωρίζεται στις υποκατηγορίες A1, A2 και A3, με διαφορετικές απαιτήσεις ανάλογα με το drone και το περιβάλλον της πτήσης.
Δεν υπάρχει λοιπόν μία μοναδική «άδεια drone» που καλύπτει τα πάντα.
Υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα πιστοποίησης και διαφορετικοί επιχειρησιακοί περιορισμοί.
Τι είναι το A1/A3;
Το A1/A3 αποτελεί το βασικό επίπεδο πιστοποίησης για έναν χειριστή drone.
Ο χειριστής εκπαιδεύεται σε βασικά αντικείμενα όπως:
- ασφάλεια πτήσεων,
- περιορισμοί εναέριου χώρου,
- ανθρώπινος παράγοντας,
- επιχειρησιακές διαδικασίες,
- τεχνικές γνώσεις UAS,
- προστασία προσωπικών δεδομένων,
- ασφάλιση και βασικές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Για κάποιον που ξεκινά σήμερα με τα drones, το A1/A3 αποτελεί συνήθως το πρώτο βήμα στην εκπαίδευσή του και η πρώτη άδεια drone που θα χρειαστεί.
Τι είναι το A2;
Το A2 είναι το επόμενο επίπεδο στην Open Category και απευθύνεται σε χειριστές που θέλουν να πραγματοποιούν πτήσεις υπό τις προϋποθέσεις της υποκατηγορίας A2.
Περιλαμβάνει πρόσθετες γνώσεις, μεταξύ άλλων, σχετικά με:
- μετεωρολογία,
- απόδοση πτήσης του drone,
- τεχνικά και επιχειρησιακά μέτρα μείωσης του κινδύνου στο έδαφος.
Το A2 δεν αντικαθιστά το A1/A3. Αποτελεί πρόσθετο επίπεδο γνώσεων και πιστοποίησης για τις αντίστοιχες επιχειρήσεις.
Έχω Drone κάτω από 250 γραμμάρια. Χρειάζομαι άδεια drone;
Εδώ υπάρχει μία από τις συχνότερες παρανοήσεις.
Το γεγονός ότι ένα drone ζυγίζει λιγότερο από 250 γραμμάρια δεν σημαίνει ότι «δεν υπάρχει κανένας κανόνας».
Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του drone και τον τρόπο χρήσης του, μπορεί να μην απαιτείται άδεια drone operator A1/A3. Ωστόσο, εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες πτήσης, οι γεωγραφικές ζώνες και οι υπόλοιπες απαιτήσεις της νομοθεσίας.
Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται εγγραφή του εκμεταλλευομένου UAS (UAS Operator). Για όσους κατοικούν στην Ελλάδα, η εγγραφή πραγματοποιείται στο Πληροφοριακό Σύστημα ΣμηΕΑ της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), μέσω της αίτησης εγγραφής στους Εκμεταλλευομένους ΣμηΕΑ. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο εκμεταλλευόμενος λαμβάνει τον αριθμό εγγραφής του, ο οποίος χρησιμοποιείται στα drones που εκμεταλλεύεται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.για παράδειγμα όταν το drone διαθέτει αισθητήρα που μπορεί να συλλέξει προσωπικά δεδομένα, όπως κάμερα, και δεν εμπίπτει στις σχετικές εξαιρέσεις.
Άρα:
Drone κάτω από 250 g δεν σημαίνει “πετάω όπου θέλω”.
Πρέπει να εγγραφώ ως UAS Operator;
Πρόκειται για ένα ακόμη σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση.
Ο χειριστής και ο εκμεταλλευόμενος UAS (UAS Operator) δεν είναι απαραίτητα το ίδιο πράγμα.
Ο χειριστής είναι το πρόσωπο που πραγματοποιεί την πτήση. Ο UAS Operator είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει την ευθύνη της εκμετάλλευσης του drone.
Όταν απαιτείται εγγραφή, ο Operator λαμβάνει αριθμό εγγραφής, ο οποίος πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.
Μέχρι πόσο ψηλά μπορώ να πετάξω;
Στην Open Category το γενικό ανώτατο όριο είναι 120 μέτρα από το πλησιέστερο σημείο της επιφάνειας της Γης, με τις ειδικότερες προβλέψεις που ορίζει η νομοθεσία.
Όμως το όριο των 120 μέτρων δεν σημαίνει ότι κάθε περιοχή κάτω από αυτό το ύψος είναι αυτόματα διαθέσιμη για πτήση.
Μπορεί να υπάρχουν περιορισμοί λόγω:
- αεροδρομίων,
- στρατιωτικών εγκαταστάσεων, προστατευόμενων ή ειδικών περιοχών,
- προσωρινών περιορισμών,
- άλλων γεωγραφικών ζωνών UAS.
Γι’ αυτό ο σωστός έλεγχος της περιοχής αποτελεί μέρος της προετοιμασίας κάθε πτήσης.
Πόσο μακριά μπορώ να πετάξω το Drone;
Στην Open Category ο βασικός κανόνας είναι η πτήση σε VLOS (Visual Line of Sight).
Με απλά λόγια, ο χειριστής πρέπει να διατηρεί συνεχή οπτική επαφή με το drone, ώστε να μπορεί να ελέγχει την πορεία του και να αντιλαμβάνεται έγκαιρα άλλους κινδύνους.
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας που να λέει ότι «όλα τα drones επιτρέπεται να πετούν μέχρι Χ μέτρα μακριά».
Η πραγματική δυνατότητα του drone να μεταδίδει εικόνα ή σήμα σε πολλά χιλιόμετρα δεν αποτελεί από μόνη της άδεια να πραγματοποιηθεί μια τέτοια πτήση.
Για επιχειρήσεις πέρα από την οπτική επαφή (BVLOS) απαιτείται διαφορετικό επιχειρησιακό πλαίσιο.
Τι γίνεται αν θέλω να χρησιμοποιήσω το Drone επαγγελματικά;
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν διαχωρίζει απλώς τις πτήσεις σε «ερασιτεχνικές» και «επαγγελματικές».
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο κίνδυνος και ο τρόπος εκτέλεσης της επιχείρησης.
Έτσι, ένας επαγγελματίας μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να πραγματοποιεί μια εργασία εντός Open Category, εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις της.
Υπάρχουν όμως επαγγελματικές επιχειρήσεις που ξεπερνούν τα όρια της Open Category. Τότε περνάμε στην Ειδική Κατηγορία (Specific Category).
Τι είναι STS-01 και STS-02;
Τα STS (Standard Scenarios) αφορούν συγκεκριμένα τυποποιημένα σενάρια επιχειρήσεων στην Specific Category.
Το STS-01 αφορά επιχειρήσεις VLOS υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ το STS-02 αφορά συγκεκριμένες επιχειρήσεις BVLOS με παρατηρητές εναέριου χώρου και τους αντίστοιχους περιορισμούς του σεναρίου.
Για τον επαγγελματία χειριστή που θέλει να προχωρήσει πέρα από τις απλές επιχειρήσεις της Open Category, η εκπαίδευση στην Specific Category μπορεί να αποτελέσει σημαντικό επόμενο βήμα.
Αρκεί ένα πιστοποιητικό για να γίνω καλός χειριστής;
Όχι.
Η θεωρητική γνώση και η πιστοποίηση είναι απαραίτητες, αλλά η πραγματική ικανότητα ενός χειριστή αναπτύσσεται και μέσα από την πτητική εκπαίδευση και την εμπειρία.
Ένας σωστά εκπαιδευμένος χειριστής πρέπει να μπορεί να αντιμετωπίσει όχι μόνο μια φυσιολογική πτήση αλλά και καταστάσεις όπως:
- αλλαγή καιρού,
- απώλεια επικοινωνίας,
- προβλήματα GNSS,
- χαμηλή στάθμη μπαταρίας,
- εμπόδια,
- απρόβλεπτη παρουσία ανθρώπων ή άλλων αεροσκαφών,
- διαδικασίες έκτακτης ανάγκης.
Το να γνωρίζεις πώς απογειώνεται ένα drone είναι εύκολο.
Το να γνωρίζεις πώς να πραγματοποιείς μια ασφαλή και σωστά σχεδιασμένη πτήση είναι αυτό που χαρακτηρίζει έναν εκπαιδευμένο χειριστή.
Τι άδεια Drone χρειάζομαι ως πρώτο βήμα;
Αν ξεκινάς τώρα, μην προσπαθήσεις απλώς να αποκτήσεις «ένα χαρτί».
Πρώτα πρέπει να γνωρίζεις τι drone θα χρησιμοποιήσεις και τι είδους πτήσεις θέλεις να πραγματοποιείς.
Από εκεί προκύπτει η κατάλληλη διαδρομή εκπαίδευσης:
A1/A3 → A2 → και, όταν οι επιχειρησιακές ανάγκες το απαιτούν, Specific Category / STS.
Στην Patras Drone Academy, η εκπαίδευση δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως διαδικασία απόκτησης ενός πιστοποιητικού.
Στόχος είναι ο νέος χειριστής να κατανοήσει το κανονιστικό πλαίσιο, να μάθει να σχεδιάζει σωστά μια πτήση και, εφόσον επιθυμεί να προχωρήσει επαγγελματικά, να αποκτήσει τις γνώσεις και την πτητική εμπειρία που απαιτεί το επόμενο επίπεδο.
Γιατί η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο:
«Τι άδεια Drone χρειάζομαι;»
Είναι:
«Τι θέλω να κάνω με το Drone μου και ποια εκπαίδευση χρειάζομαι για να το κάνω σωστά, με ασφάλεια και νόμιμα;»
Εκπαίδευση Χειριστών Drone | A1/A3 | A2 | STS-01 | STS-02 | Πτητική Εκπαίδευση
